ปวดหู อาการปวดบริเวณหูข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้ง 2 ข้างพร้อมกันหูอื้อ เจ็บแปลบๆ

 

Share This:

ปวดหู อาการปวดบริเวณหูข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้ง 2 ข้างพร้อมกันหูอื้อ เจ็บแปลบๆ
5 (100%) 5 votes
loading...

ปวดหู

ปวดหู เป็นอาการปวดบริเวณหูข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้ง 2 ข้างพร้อมกัน อาจปวดในลักษณะตื้อ ๆ เจ็บแปลบ หรือรู้สึกแสบร้อน ซึ่งอาการปวดส่วนใหญ่จะอยู่ไม่นานแล้วค่อย ๆ ดีขึ้นจนหายไป มักพบได้บ่อยในเด็กมากกว่าผู้ใหญ่ ผู้ที่มีอาการปวดหูหรือเจ็บหู หลังจากเช็ดหูหรือแคะหู อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกว่า หูชั้นนอกมีการอักเสบ ซึ่งหากเป็นมากๆ อาจรุนแรงจนลุกลามเข้าไปยังหูชั้นกลางได้ โดยปกติแล้วรูหูส่วนนอกจะทำหน้าที่ป้องกันสิ่งแปลกปลอม หรือเชื้อโรคไม่ให้ผ่านเข้าไปในหู โดยจะสร้างขี้หูขึ้นมาเพื่อต่อต้านสิ่งแปลกปลอม ยับยั้งการเติบโตของแบคทีเรียและเชื้อรา

 

ปวดหู  โดยทั่วไปอาการปวดจะดีขึ้นภายใน 2-3 วัน แต่ในรายที่เป็นรุนแรง เกิดขึ้นบ่อย หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ไข้ขึ้นสูง อาเจียน บริเวณรอบหูเกิดอาการบวม เจ็บคออย่างรุนแรง รู้สึกเหมือนมีอะไรติดอยู่ในหู หากผู้ป่วยบรรเทาอาการปวดเบื้องต้นแล้วไม่ดีขึ้นภายใน 24-48 ชั่วโมง ควรไปพบแพทย์ เพื่อตรวจอย่างละเอียด โดยเฉพาะในทารกและเด็กเล็ก

อาการที่บ่งบอกว่าหูชั้นนอกอักเสบ คือ มีอาการคัน ระคายเคือง ปวดหู หูอื้อ หรือมีของเหลวไหลออกจากหู สิ่งที่สังเกตุเห็นคือผิวหนังของรูหูส่วนนอกจะบวมแดงเฉพาะที่ อาจเห็นเป็นหัวฝีหรือบวมทั้งหมด พบหนองที่มีกลิ่นเหม็นภายในหู เวลาเคลื่อนไหวใบหูจะมีอาการเจ็บมาก อาจพบต่อมน้ำเหลืองบริเวณหน้าหรือหลังหู ในรายที่เป็นมากอาจทำให้ใบหูยื่นไปข้างหน้า กระดูกหูบวม แดง และกดเจ็บ หรือมีอาการอัมพาตของเส้นประสาทสมองบางเส้นได้

ปวดหู
ปวดหู

สาเหตุอาการปวดหู

ปวดหูเกิดได้จากหลายปัจจัย เนื่องจากมีอวัยวะหลายส่วนที่ทำงานเกี่ยวข้องหรืออยู่ในตำแหน่งใกล้กับหู จึงอาจส่งผลกระทบต่อกัน เช่น ฟัน ข้อต่อขากรรไกร หรือลำคอ โดยแบ่งสาเหตุออกเป็น 2 ลักษณะ

สาเหตุของอาการปวดหู เกิดได้จากโรคของหูเอง (หูชั้นนอก, หูชั้นกลาง, หูชั้นใน) และจากอวัยวะข้างเคียงดังนี้
สาเหตุจากหูชั้นนอก
โรคติดเชื้อ เช่น แบคทีเรีย, ไวรัส, เชื้อรา
การติดเชื้อแบคทีเรีย จะมีอาการปวด, บวมแดงที่ใบหู
ช่องหูชั้นนอกอักเสบ เกิดจากการแคะหูหรือปั่นหู น้ำเข้าหู
อาการ ปวด บวมในช่องหู, มีหนองไหล (ในผู้ป่วยเบาหวานจะมีอาการรุนแรง, มีไข้สูง ต้องรีบปรึกษาแพทย์)
การรักษา ยาปฏิชีวนะกินหรือฉีด, ยาหยอดหู
การติดเชื้อไวรัส เช่น เริมที่ใบหู จะมีตุ่มน้ำที่หู และปวดแสบปวดร้อน
การรักษา ให้ยากลุ่ม Acyclovia, สเตียรอยด์, ยาแก้ปวด
แมลงเข้าหู, สิ่งแปลกปลอม, ขี้หูอุดตัน, บาดแผลจากอุบัติเหตุ
แมลงเข้าหู ถ้าแมลงยังมีชีวิตจะปวดหูมาก ให้ใช้น้ำมันมะกอกหยอดหูเพื่อให้แมลงตายแล้วไปพบแพทย์เพื่อนำแมลงออก
การรักษา ใช้ยาละลายขี้หู คีบขี้หูและสิ่งแปลกปลอมออก
เนื้องอก หรือมะเร็ง มักพบในคนอายุ 40 ปีขึ้นไป
อาการ มีแผลเรื้อรังที่หู อาจทำให้มีอาการปวด
การรักษา การผ่าตัด, ฉายรังสี
สาเหตุจากหูชั้นกลาง
การอักเสบของหูชั้นกลาง เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส ซึ่งมักเกิดตามหลังไข้หวัด ผู้ป่วยจะมีอาการปวดหู หูอื้อ ในเด็กเล็กมักใช้นิ้วแหย่หู ไม่ยอมให้จับหู มีไข้ และอาจมีหนองไหลจากหู ไม่ควรปล่อยให้เป็นหวัดยาวนาน รีบรักษาเมื่อมีอาการน่าสงสัยควรรีบไปพบแพทย์หู คอ จมูก
การรักษา ยาปฏิชีวนะ, ยาแก้ปวด

 

ปวดหู
ปวดหู

 

ต้นเหตุของหูเป็นฝี (เมื่อท่านอ่านทราบแล้ว จงหลีกเลี่ยง ซึ่งเป็นทั้งการดูแลตนเองและการป้องกันการปวดหู) เกิดได้จาก

1. ทำความสะอาดหูบ่อย โดยใช้คอตตอนบัด/ไม้พันสำลี (Cotton bud) ที่ขายอยู่ตามท้องตลาดซึ่งมีขนาดเท่ารูหู ไม่สะอาด เวลาเอาใส่เข้าไปในรูหู นอกจากจะอัดเอาขี้หูให้เข้าลึกลงไปอีก ยังทำให้เนื้อเยื่อรอบรูหูมีแผลถลอก ซึ่งเป็นหนทางให้เชื้อโรคเข้าเนื้อเยื่อรูหูได้ง่าย จึงก่อให้หูติดเชื้อได้ง่าย

2. เวลาอาบน้ำหรือว่ายน้ำ น้ำเข้าไปในรูหูมากไป ทำให้ภาวะความเป็นกรดในรูหูเสียไป เป็นเหตุให้เชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราเจริญเติบโตงอกงามในรูหูได้ง่าย

3. การใช้เครื่องช่วยฟังหรือเครื่องอุดหูกันเสียงดังที่ไม่ได้ขนาด และไม่สะอาด ก็อาจทำให้ติดเชื้อในรูหูได้

4. สารบางอย่าง เช่น น้ำยาย้อมผม แชมพูสระผม และผงซักฟอก ทำให้สภาวะความเป็นกรดของหูเสียไป ก็มีโอกาสติดเชื้อในรูหูและกลายเป็นฝีได้

5. เชื้อโรคที่เป็นต้นเหตุที่พบบ่อยที่ทำให้หูติดเชื้อ และ/หรือเกิดฝีในรูหู/หู คือ เชื้อแบคทีเรีย Staphyloccus Aureus, และ Pseudomonas aeroginosa ที่พบบ่อยรองลงมาคือ เชื้อราซึ่งพบเกิดได้ประมาณน้อยว่า 10% ของการติดเชื้อในรูหูทั้งหมด

 

ปวดหู
ปวดหู

 

อาการปวดที่มีสาเหตุมาจากหู

อาการปวดหูเนื่องจากการดำน้ำ หรือนั่งเครื่องบิน ผู้ป่วยจะมีอาการปวดหู หูอื้อ ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงความกดดันของอากาศรอบตัวกับความดันในหู (Barotrauma)
การป้องกัน เช่น อมลูกอม เคี้ยวหมากฝรั่ง หรือให้ดูดขวดนมในเด็กทารกในขณะขึ้นเครื่องบิน รวมทั้งการเรียนรู้เทคนิคในการปรับความดันในหูขณะดำน้ำ
สาเหตุจากหูชั้นใน
ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดหูเวลาที่ได้ยินเสียงดัง ซึ่งอาจเกิดจากความผิดปกติของหูชั้นในหรือเส้นประสาทหูเสื่อม นอกจากนี้มักมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น มีเสียงดังในหูหรือการได้ยินลดลง
การรักษา แนะนำให้ไปปรึกษาแพทย์หู คอ จมูก
สาเหตุของอาการปวดหูที่ไม่ได้มาจากโรคของหู แต่มาจากอวัยวะข้างเคียง
เกิดจากการปวดร้าวมาตามเส้นประสาทที่มีการเชื่อมต่อกับบริเวณของหู เช่น
ฟันผุ เหงือกอักเสบ
ต่อมทอนซิล หรือคออักเสบ
ไซนัสอักเสบ
โรคของข้อต่อกระดูกขากรรไกร
เนื้องอกทางหู คอ จมูก
  • หูติดเชื้อ เป็นสาเหตุต้น ๆ ที่ทำให้เกิดอาการปวดหู อาจมีของเหลวหรือน้ำเหลืองไหลออกมาจากช่องหู รู้สึกเจ็บและคันบริเวณหู และได้ยินไม่ถนัด โดยจะพบการติดเชื้อได้บ่อยในหูชั้นนอกและหูชั้นกลาง ซึ่งการติดเชื้อที่หูชั้นนอก (ใบหูและรูหู) จะพบในผู้ใหญ่มากกว่าเด็ก ในขณะที่การติดเชื้อของหูชั้นกลาง (ส่วนที่อยู่หลังเยื่อแก้วหู) จะเกิดกับเด็กมากกว่าผู้ใหญ่ และผู้ที่ว่ายน้ำบ่อย
  • หูชั้นกลางอักเสบ เป็นภาวะที่มีน้ำขังอยู่หลังแก้วหู (Glue Ear/Otitis Media With Effusion: OME) จึงเกิดแรงดันจากของเหลวที่อยู่ในช่องหูแต่ไม่ทำให้แก้วหูทะลุ ผู้ป่วยอาจสูญเสียการได้ยินชั่วคราวและมีอาการปวดหูเป็นครั้งคราว
  • หูชั้นนอกอักเสบ (Otitis Externa) เป็นการอักเสบของหูชั้นนอกหรือในรูหูจากการติดเชื้อ โดยมักพบในผู้ที่ว่ายน้ำบ่อย มีความผิดปกติของผิวหนัง เช่น โรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง (Eczema) ที่เกิดบริเวณหู ทำให้เจ็บหู มีอาการคัน มีของเหลวไหลออกจากหู และอาจได้ยินเสียงไม่ถนัดเหมือนมีบางสิ่งอุดตันอยู่ในหู
  • การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุ อาการปวดหูอาจเกิดได้โดยบังเอิญจากสถานการณ์ต่าง ๆ เช่น การใช้ไม้แคะหูลึกเกินไปอาจทำลายเยื่อแก้วหูให้เสียหายได้ การอยู่ในสถานที่เสียงดังมาก หรือเสียงดังที่เกิดใกล้บริเวณหูอาจทำให้แก้วหูได้รับความเสียหาย มีเลือดออก และปวดหู
  • ขี้หูอุดตัน ขี้หูเป็นสารลักษณะคล้ายไขมันที่ถูกสร้างขึ้น เพื่อปกป้องรูหูจากสิ่งแปลกปลอมภายนอก โดยปกติร่างกายจะมีการกำจัดขี้หูได้เองตามธรรมชาติ แต่ในบางครั้งก็อาจเกิดการสะสมของขี้หูจนอุดตัน ทำให้ปวดหู ได้ยินเสียงดังในหู หรือเวียนศีรษะตามมา
  • มีสิ่งแปลกปลอมอยู่ภายในหู สิ่งแปลกปลอมที่เข้าไปติดในรูหูอาจเป็นไปได้ทั้งสิ่งของขนาดเล็ก สิ่งมีชีวิตอย่างแมลง มด หรือแม้แต่เมล็ดพืช ซึ่งในเด็กเล็กมักจะชอบนำสิ่งของขนาดเล็กแหย่เข้าไปในหูโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์จนอาจทำให้ปวดหู หูหนวกชั่วคราว
  • สิวหรือฝีในหู ภายในหูอาจเกิดการอุดตันของไขมันหรือมีเชื้อโรคสะสมจนทำให้เกิดสิวหรือฝี ซึ่งมองเห็นได้ลำบาก บางครั้งก็อาจทำให้ปวดหูหรือลุกลามจนอาการรุนแรงมากขึ้น

การรักษาก็ต้องรักษาการเป็นหวัดควบคู่ไปกับหูชั้นกลางอักเสบโดยแพทย์หู คอ จมูก จะให้ยาฆ่าเชื้อแก้อักเสบ ร่วมไปกับยาลดน้ำมูก ยาแก้ไข้แก้ปวด ยาแก้ไอ และยาหยอดหูฆ่าเชื้อด้วย การรักษาจะใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ ในระหว่างนี้ห้ามให้น้ำเข้าหู ห้ามปั่นห้ามแคะหู ถ้ามีน้ำหนวกไหลออกมามาก แพทย์หู คอ จมูก จะใช้เครื่องดูดน้ำหนวกจากหูทำให้ลดอาการหูอื้อ การได้ยินดีขึ้น ผู้ป่วยอาจใช้สำลีเช็ดน้ำหนวกออกได้เองแต่เพียงภายนอก ถ้ารักษาได้ถูกต้องน้ำหนวกจะลดได้เองภายใน 2-3 วัน ส่วนแก้วหูที่ทะลุส่วนใหญ่เมื่อการอักเสบหายแล้ว ก็จะปิดได้เองภายใน 2-4 สัปดาห์

loading...

 

ปวดหู
ปวดหู

 

ข้อน่ารู้

1. หูชั้นกลาง เป็นส่วนหนึ่งของช่องหูที่อยู่ระหว่างหูชั้นนอกกับหูชั้นใน อยู่ถัดจากเยื่อแก้วหูเข้าไปเป็นช่องที่บรรจุกระดูกอ่อน 3 ชิ้น (กระดูกค้อน ทั่ง และโกลน) ที่รับการสั่นสะเทือนของคลื่นเสียง หูชั้นกลางมีช่องทางติดต่อกับลำคอและโพรงจมูก ที่เรียกว่า ท่อยูสเตเชียน (eustachian tube)

2. เมื่อมีการติดเชื้อในลำคอเป็นไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ทอนซิลอักเสบ หัด เป็นต้น เชื้อโรคสามารถลุกลามจากลำคอผ่านทอยูสเตเซียนเข้าไปในหูชั้นกลาง เกิดการอักเสบทำให้เยื่อบุผิวภายในหูชั้นกลางและท่อยูสเตเชียนบวม ท่อนี้จะอุดตัน ถ้าการอักเสบนั้นมีเชื้อแบคทีเรียเป็นต้นเหตุ ก็จะเกิดเป็นหนองขังอยู่ในหูชั้นกลาง คนไข้จะมีอาการไข้สูง ปวดหู และหูอื้อ ถ้าหากปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษา ปริมาณของหนองจะสะสมมากขึ้นจนเกิดแรงดันให้เยื่อแก้วหูเกิดรูทะลุได้ หนองที่ขังอยู่ภายในหูชั้นกลางก็จะไหลออกมา กลายเป็นหูน้ำหนวก พอถึงตอนนี้คนไข้จะหายปวดหู และไข้ลดลงโดยอัตโนมัติ จะเห็นได้ว่า หูชั้นกลางอักเสบเฉียบพลันเกิดจากเชื้อโรคที่อยู่ในลำคอ มิได้เกิดจากน้ำเข้าหูดังที่เคยเข้าใจกัน ทั้งนี้เนื่องจากมีเยื่อแก้วหูบังไว้มิให้เชื้อในน้ำเข้าไปในหูชั้นกลางได้ แต่ถ้าเยื่อแก้วหูทะลุเป็นรูเช่น ในรายที่เป็นหูน้ำหนวก ก็ต้องระวังอย่าให้น้ำเข้าหู

3. โรคนี้พบได้ในคนทุกเพศ ทุกวัย แต่จะพบบ่อยในเด็ก ทั้งนี้เนื่องจากท่อยูสเตเชียนในเด็กจะมีขนาดสั้นและตีบแคบกว่าของผู้ใหญ่ทำให้มีการติดเชื้ออักเสบในหูชั้นกลางได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่

4. โรคหูชั้นกลางอักเสบเฉียบพลัน หากได้รับการรักษาอย่างถูกต้องก็มักจะหายขาด แต่ถ้าปล่อยปละละเลยไม่รักษาอย่างจริงๆ จังๆ ก็อาจกลายเป็นโรคหูน้ำหนวกเรื้อรัง (หูชั้นกลางอักเสบเรื้อรัง) เยื่อแก้วหูทะลุเป็นรูโหว่ ทำให้มีอาการหูอื้อ หูหนวกได้ บางรายอาจมีการลุกลามของเชื้อโรคเข้าไปในสมอง ทำให้เป็นเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือเป็นฝีในสมอง เป็นอันตรายได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กที่ขาดอาหารหรือร่างกายอ่อนแอ อาจเป็นโรคแทรกเหล่านี้ได้ง่ายกว่าเด็กที่แข็งแรง ตามโรงเรียนต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับประถมศึกษาในชนบท และชุมชุนแออัด อาจพบเด็กที่เป็นโรคหูน้ำหนวกเรื้อรัง ดังนั้นครูและเจ้าหน้าที่อนามัยโรงเรียนจึงควรตรวจเช็กเด็กตามชั้นเรียน หากพบโรคนี้ก็ควรส่งไปรักษาที่โรงพยาบาลเสียแต่เนิ่นๆ เพื่อป้องกันมิให้เกิดผลร้ายต่อสุขภาพเด็กในภายหลัง

5. การป้องกัน โรคชั้นหูกลางอักเสบเฉียบพลันอยู่ที่ระวังอย่าให้เป็นไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ทอนซิลอักเสบ และฉีดวัคซีนป้องกันหัด ถ้าเจ็บป่วยด้วยโรคเหล่านี้ ก็ควรดูแลรักษาเสียแต่เนิ่นๆ และถ้าเป็นโรคหูชั้นกลางอักเสบเฉียบพลัน ก็ควรรักษากับแพทย์อย่างจริงจัง อย่าปล่อยให้กลายเป็นโรคหูน้ำหนวกเรื้อรัง

 

ปวดหู
ปวดหู

การรักษาอาการปวดหู

อาการปวดหูโดยทั่วไปรักษาให้หายขาดได้ ซึ่งขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ ในเบื้องต้นผู้ป่วยที่มีอาการปวดหูสามารถทำตามคำแนะนำ ดังนี้

  • เมื่อมีอาการปวดให้ประคบเย็นหรือประคบร้อนบริเวณหูด้านนอกประมาณ 20 นาที และควรนั่งในท่าที่ลำตัวตั้งตรงแทนการนอน เพื่อช่วยลดความดันในหูชั้นกลาง
  • ในรายที่มีอาการปวดมากอาจใช้ยาหยอดหูบรรเทาอาการปวด ยกเว้นผู้ที่เกิดอาการเยื่อแก้วหูทะลุไม่ควรใช้ หรืออาจรับประทานยาแก้ปวด เช่น ยาพาราเซตามอลหรือยาไอบูโปรเฟน แต่สำหรับเด็กควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยาแอสไพริน
  • อาการปวดหูที่มาจากความกดอากาศเปลี่ยนแปลง เช่น ในระหว่างการนั่งเครื่องบิน อาจเคี้ยวหมากฝรั่งหรือกลืนน้ำลาย ส่วนเด็กเล็กอาจให้ดูดนมจากขวดหรืออกแม่ซึ่งจะช่วยให้อาการดีขึ้น

แต่ในรายที่มีอาการปวดหูจากการติดเชื้อ แพทย์จะจ่ายยาปฏิชีวนะชนิดรับประทานหรือหยอดหู บางรายอาจต้องใช้ยาทั้ง 2 ชนิด ผู้ป่วยควรใช้ยาอย่างต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์ ไม่ควรปรับขนาดยาด้วยตนเองแม้ว่าอาการจะดีขึ้น เพื่อกำจัดเชื้อให้หมดไป ในกรณีอาการปวดหูอื่น ๆ จะแยกรักษาตามสาเหตุที่ทำให้เกิด เช่น

  • ปวดจากขี้หูอุดตัน แพทย์จะใช้ยาหยอดหูที่มีคุณสมบัติทำให้ขี้หูอ่อนตัวลง เพื่อให้หลุดออกมาได้ง่ายตามปกติหรืออาจใช้เครื่องมือขนาดเล็กช่วยดูดออกมาแทน โดยเรียกขั้นตอนนี้ว่า การล้างหู (Ear Lavage/Ear Irrigation)
  • อาการปวดจากโรคต่าง ๆ เช่น ความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร ไซนัสอักเสบ จะรักษาที่ตัวโรคโดยตรง ซึ่งจะทำให้อาการปวดหูค่อย ๆ ดีขึ้น

 

 

ขอบคุณที่มา

sukumvithospital.com
pobpad.com
haamor.com
doctor.or.th

 

 

 

loading...

Related Post

Related posts:

โรคหอบหืด (asthma) สาเหตุ ลักษณอาการ และการรักษา
เชื้อราในช่องปาก ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาโรคเชื้อราในช่องปาก
ท้องนอกมดลูก ลักษณะอาการ สาเหตุและการตั้งครรภ์นอกมดลูก
ท่อน้ำตาอุดตัน ลักษณะสาเหตุอาการและการรักษาของโรคท่อน้ำตาอุดตัน
โรคคอตีบ ลักษณะสาเหตุอาการและการรักษาของโรคคอตีบ
หลักการลดน้ำหนัก เกี่ยวกับการลดน้ำหนัก !อย่างถูกวิธี & ความเชื่อผิดๆ
ปวดบั้นเอว โรคปวดกล้ามเนื้อหลังสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดของอาการปวดหลัง
ต่อมลูกหมากอักเสบ เป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้ชายที่อายุน้อยกว่า 50 ปี
Rating: 5.0. From 1 vote.
Please wait...

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เรื่องที่แนะนำ