เทียนบ้าน รวมสรรพคุณและประโยชน์ทั้งหมดของต้นเทียนบ้าน

Share This:

เทียนบ้าน รวมสรรพคุณและประโยชน์ทั้งหมดของต้นเทียนบ้าน
Rate this post

เทียนบ้าน

เทียนบ้าน ชื่อสามัญ Garden Balsam[1],[3]

เทียนบ้าน ชื่อวิทยาศาสตร์ Impatiens balsamina L. จัดอยู่ในวงศ์เทียนดอก (BALSAMINACEAE)[1],[3]

สมุนไพรเทียนบ้าน มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า เทียนดอก เทียนสวน เทียนไทย เทียนขาว เทียน (ภาคกลาง), จึงกะฮวย จี๋กะเช่า เซียวก่ออั้ง ห่งเซียง (จีน), จือเจี่ยฮวา จี๋ซิ่งจื่อ เฟิ่งเซียนฮวา ฝู่เฟิ่งเซียนฮวาจื่อ เป็นต้น ซึ่งต้นเทียนบ้านนั้นจัดอยู่ในพืชกลุ่มถอนพิษ เป็นไม้ที่มีแหล่งกำเนิดอยู่ในประเทศแอฟริกาและอินเดีย สามารขยายพันธุ์ได้โดยการนำเมล็ดหยอดลงไปในดินแล้วกลบดินไว้ให้เรียบ จากนั้นต้องหมั่นรดน้ำทุกๆ วันให้ชุ่ม และเมื่อมีต้นเริ่มงอกยาวออกมาประมาณหนึ่ง ก็ให้ทำการถอนต้นที่ไม่แข็งแรงออกไป โดยต่อ 1 หลุม ให้เหลือเพียง 1 – 2 ต้นเท่านั้น ซึ่งสามารถเพาะพันธุ์ได้ง่ายและเจริญเติบโตได้เร็ว โดยเฉพาะในดินร่วนซุยและแสงแดดรำไรสำหรับต้นเทียนบ้านนั้นจัดเป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็กที่มีอายุอยู่ได้ประมาณ 1 ปี โดยมีความสูงของลำต้นอยู่ที่ประมาณ 20 – 70 เซนติเมตร โดยจะแตกกิ่งก้านบริเวณใกล้โคนต้น ลักษณะของผลเป็นรูปทรงรี ผิวผลมีขนยาวสีขาวปกคลุม ผลเป็นกระเปาะมีรอยแยกแบ่งเป็น 5 กลีบ ผลมีก้านผลยาวมองเห็นได้ชัดเจน ผลเป็นสีเขียว เมื่อแก่เต็มที่แล้วจะแตกออกตามยาว เปลือกจะบิดม้วนขมวดและดีดเมล็ดออกมา ภายในผลมีเมล็ดสีน้ำตาลเข้มถึงดำ ออกแบบเรียงสลับเวียนรอบๆ ลำต้น รูปทรงรี โคนเป็นรูปลิ่ม ส่วนปลายจะแหลม และขอบใบจะเป็นซี่ๆ คล้ายฟันปลาตลอดทั้งใบ ซึ่งดอกนั้นจะเป็นสีสดสวยมีหลากหลายสี ไม่ว่าจะเป็นสีแดง, ชมพู, ม่วง หรือขาว ทั้งนี้ อยู่ที่สายพันธุ์ของต้นเทียนบ้านเป็นหลักออกดอกเป็นช่อประมาณ 2-3 ดอก หรือออกเป็นดอกเดี่ยว โดยจะออกตามซอกใบ ดอกจะมีหลายสีแล้วแต่สายพันธุ์ เช่น สีชมพู สีแดง สีม่วง สีขาว หรืออาจเป็นสีผสมก็ได้ (แต่นิยมนำดอกขาวมาใช้ทำยา) ดอกมีกลีบดอกประมาณ 4-5 กลีบ กลีบดอกอาจซ้อนกันหรือไม่ซ้อนกันก็ได้

 

สรรพคุณและประโยชน์ทั้งหมดของต้นเทียนบ้าน

 

เทียนบ้าน

 

  1. น้ำคั้นจากใบสด สามารถนำมาใช้ย้อมสีผมแทนใบเทียนกิ่งได้ แต่เวลาใช้ต้องระมัดระวังไม่ให้สีติดตามเสื้อผ้าและร่างกาย[1],[2] เด็ก ๆ จะใช้กลีบและผลของต้นเทียนเป็นของเล่น เพราะดอกมีกลีบต่าง ๆ ที่ใช้ย้อมหรือทาได้ดีและไม่มีอันตราย ซึ่งชาวมาเลเซียในอดีตจะใช้กลีบของต้นเทียนทาสีเล็บ[10] ดอกและใบสดใช้ย้อมเล็บ ทำให้เล็บเป็นสีส้ม[12]
  2. เมล็ดบีบให้น้ำมันใช้เป็นน้ำมันสำหรับหุงต้มหรือน้ำมันสำหรับใช้จุดตะเกียง[12]
  3. ต้นเทียนดอกหรือเทียนบ้าน เป็นพรรณไม้ที่นิยมปลูกกันเป็นไม้ประดับตามบ้านเรือน ตามสถานที่ราชการต่าง ๆ หรือตามสวนยาจีนทั่ว ๆ ไป[3],[9] อีกทั้งชื่อของต้นเทียนก็เป็นมงคลอีกด้วย เพราะเปรียบเสมือนสิ่งที่ให้แสงสว่างที่ชาวพุทธใช้ในการบูชาพระรัตนตรัย และใช้ในงานพิธีต่าง ๆ
  4. ใบสดนำมาต้มกับน้ำใช้สระผม จะช่วยบำรุงผม ทำให้ผมดกดำได้[3]
  5. ชาวบาหลีในอดีตจะนำใบเทียนบ้านมารับประทานเป็นอาหาร
  6. ช่วยขับลมชื้นแก้ปวดไขข้อ ใช้รักษาอาการปวดข้อกระดูกอันเนื่องมาจากลมชื้น ด้วยการใช้ต้นสด 40 กรัม ผสมกับเหล้ารับประทาน หรือจะใช้ใบสด 30 กรัม (ใบแห้งให้ใช้ 15 กรัม) นำมาต้มกับน้ำผสมกับเหล้าดื่มเป็นยาแก้ปวดข้อก็ได้ ส่วนดอกก็มีสรรพคุณเป็นยาแก้ปวดข้อเช่นกัน (ต้น,ใบ,ดอก)[4],[5],[6],[9]
  7. ช่วยแก้เหน็บชา (ลำต้น)[6]
  8. ช่วยทำให้เส้นเอ็นคลายตัว (ลำต้น)[8]
  9. ช่วยแก้อาการปวดกระดูก (ราก)[8]
  10. ดอกและใบใช้ตำพอก แก้อาการปวดตามข้อมือข้อเท้าของผู้ป่วยที่เป็นโรคเกาต์ (ใช้รักษาอาการเล็บขม มีหนองได้ด้วย) (ดอกและใบ)[4]
  11. ใบและรากนำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกบริเวณแผลที่ถูกเศษแก้วตำเนื้อ หรือใช้รักษาเสี้ยน (ใบและราก)[3],[5]
  12. น้ำคั้นจากต้นมีสรรพคุณช่วยบำรุงผิวและลดริ้วรอย (ต้น)
  13. ใช้เป็นยากันเล็บถอด จมูกเล็บหรือซอกข้างเล็บอักเสบบวม ด้วยการใช้ยอดสด 1 กำมือ ที่ล้างน้ำสะอาดแล้ว นำมาตำให้ละเอียด แล้วเติมน้ำตาลทรายแดงครึ่งช้อนชา ใช้เป็นยาพอกบริเวณที่เป็น โดยให้เปลี่ยนยาวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น (ใบ)[5],[9] บ้างว่าใช้ดอกตำพอกเป็นยากันเล็บถอด (ดอก)[8]
  14. หรือหากเล็บเท้าอักเสบบวม หรือเป็นแผลบริเวณเล็บมือ ก็ให้ใช้ต้นสดผสมกับน้ำตาลทรายแดงเล็กน้อย ใช้พอกบริเวณที่เป็น (ต้น)[4
  15. ใช้แก้อาการฟกช้ำดำเขียว ฟกช้ำเป็นก้อน แก้หกล้ม บวมแดง ด้วยการใช้รากแห้งบดเป็นผง ใช้ครั้งละ 10-15 กรัม ผสมกับเหล้ารับประทานวันละ 1 ครั้ง หรือจะใช้น้ำคั้นจากทั้งต้น 1 แก้ว ผสมกับเหล้าเหลืองกินเป็นยาแก้ฟกช้ำ (ราก,ทั้งต้น)[4],[8],[9]
  16. เมล็ดและทั้งต้นมีสรรพคุณช่วยแก้อาการปวดบวม (เมล็ด,ทั้งต้น)[4] ลำต้นมีสรรพคุณแก้ปวด แก้บวมเป็นพิษ (ลำต้น)[6]
  17. ใบมีสรรพคุณแก้บวม แก้อาการเจ็บปวดเนื่องจากการกระทบกระแทก ส่วนดอกมีสรรพคุณแก้ปวด ปวดเอว ลดบวม (ใบ,ดอก)[6] รากมีสรรพคุณลดบวม (ราก)[8]
  18. ช่วยแก้หน้าบวมและขาบวม ให้ใช้รากและใบสดผสมกับน้ำตาลทราย ตำให้ละเอียดแล้วนำมาใช้พอกบริเวณที่บวม (รากและใบ)
  19. ใบสดนำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกหรือทาแก้น้ำกัดมือ (ใบ)[3]
  20. ใบมีสรรพคุณใช้แก้ฝีประคำร้อย แก้ฝีตะมอย (ใบ)[3],[6
  21. หากเล็บขบ เล็บช้ำ (เนื่องจากถูกของหนักตกใส่ ไม่ควรทิ้งไว้นาน เพราะอาจะทำให้เล็บของคุณเสียได้) ให้ใช้ใบเทียนบ้านประมาณ 2-3 ใบ นำมาตำให้ละเอียดในภาชนะที่เป็นกะลาหรือในถุงที่สะอาด แล้วนำมาพอกบริเวณที่เป็น ภายใน 1-2 ชั่วโมง จะทำให้เล็บหายเขียว และยังช่วยบรรเทาอาการปวดได้อีกด้วย แต่จะทำให้เล็บของคุณกลายเป็นสีแดงอมสีน้ำตาล ซึ่งมันจะล้างไม่ออก ต้องรอจนกว่าเล็บจะยาวแล้วค่อยตัดออก (ใบ)
  22. เมล็ดมีสรรพคุณช่วยแก้ตับแข็ง (เมล็ด)[8]
  23. ใช้แก้อาการบวมน้ำ ด้วยการใช้รากสดประมาณ 4-5 ราก นำมาต้มกับเนื้อหมูรับประทาน 3-4 ครั้ง ก็จะเห็นผล (ราก)[5],[9]
  24. ใบตากแห้งนำมาตำผสมกับพิมเสนใช้ใส่รักษาแผลเรื้อรังได้ ส่วนรากก็มีสรรพคุณช่วยรักษาแผลเรื้อรังเช่นกัน (ราก,ใบ)[3],[4],[5],[9] ส่วนเมล็ดใช้แก้แผลติดเชื้ออักเสบเรื้อรัง (เมล็ด)[8]
  25. ดอกนำมาตำให้ละเอียดแล้วนำมาพอกรักษาแผลที่ถูกน้ำร้อนลวก แผลพุพอง หรือแผลไฟไหม้ได้ หรือจะใช้ใบสดที่ล้างสะอาดแล้วประมาณ 5-10 ใบ นำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกรักษาแผลพุพอง วันละ 3 ครั้ง จนกว่าจะหาย (ใบ,ดอก)[1],[2],[3],[5],[6] ส่วนเมล็ดก็ใช้รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวกได้เช่นกัน (เมล็ด))[8]
  26. ใช้แก้แผลอักเสบ แผลเน่าเปื่อย รวมถึงฝีหนอง ด้วยการใช้ใบแห้งประมาณ 10-15 กรัม นำมาต้มกับน้ำดื่มเช้าและเย็น (ใบ)[5],[9] ส่วนลำต้นก็ใช้รักษาแผลเน่าเปื่อยได้เช่นกัน (ลำต้น)[6]
  27. ใช้แก้แผลงูสวัด ด้วยการใช้ต้นสด นำมาตำคั้นเอาแต่น้ำดื่มเป็นยา ส่วนกากที่เหลือให้เอามาพอก (ต้น)
  28. ใช้แก้จมูกอักเสบ บวมแดง ด้วยการใช้ยอดสดนำมาตำผสมกับน้ำตาลทรายแดง แล้วนำมาพอกบริเวณที่เป็น เปลี่ยนเช้าและเย็น (ยอดสด)[5]
  29. ลำต้นนำมาตำให้ละเอียด คั้นเอาแต่น้ำดื่มหรือกลืน เพื่อแก้ก้างปลาหรือกระดูกติดคอ (ต้น)[3] ส่วนเมล็ดก็มีสรรพคุณช่วยแก้ก้างติดคอเช่นกัน โดยใช้เมล็ดสดนำมาตำแล้วกลืนลงไป หรือถ้าไม่มีเมล็ดก็ให้ใช้รากสดนำมาเคี้ยวให้ละเอียดแล้วกลืนลงไปช้า ๆ แล้วใช้น้ำอุ่นอมบ้วนปาก เพื่อป้องกันฟันเสีย (เนื่องจากยานี้ละลายกระดูกและฟันได้) (เมล็ด,ราก)[6],[9]
  30. ช่วยทำให้อาเจียน (ลำต้น)[6]
  31. เมล็ดมีสรรพคุณเป็นยาขับเสมหะข้น (เมล็ด)[6]
  32. ทั้งต้นใช้เป็นยาแก้ฝีบริเวณต่อมทอนซิล (ทั้งต้น)

 

halsat

 

เรื่องที่น่าสนใจ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง