ไซนัสอักเสบ ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาโรคไซนัสอักเสบ

 

Share This:

ไซนัสอักเสบ ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาโรคไซนัสอักเสบ
Rate this post
loading...
loading...
ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ

 

ไซนัสอักเสบ

 

โพรงอากาศอักเสบ หรือที่นิยมเรียกกันว่า ไซนัสอักเสบ (อังกฤษ: Sinusitis) เป็นการอักเสบในช่องโพรงอากาศภายในกะโหลกศีรษะ ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ภายในโพรงอากาศจะมีการสร้างสารมูกจำนวนมาก ผู้ป่วยมักจะมีอาการคัดแน่นจมูก รับประทานอาหารไม่รู้รสชาติ รักษาได้โดยการให้ยาปฏิชีวนะ

 

หลายๆ ท่านคงเคยได้ยินเพื่อนพูดคำว่า “เป็นไซนัส” บางคนก็บอกว่าตัวเอง “เป็นไซนัส” อีกหลายคนคงยังไม่รู้ว่าแปลว่าอะไร อันที่จริงแล้ว ไซนัส (Sinus) แปลว่า โพรง ซึ่งหมายถึงที่โล่ง ๆ ไม่มีอะไรบรรจุอยู่ ในที่นี้เราหมายถึงโพรงอากาศที่อยู่รอบ ๆ โพรงจมูกเราทั้งซ้ายและขวา ในคนปกติทั่วไปจะมีอยู่ข้างละ 4 โพรงอากาศ โพรงอากาศนี้เป็นที่โล่ง ๆ ในกะโหลกศีรษะของเรา แต่ละโพรงอากาศก็จะมีรูระบายอากาศตามธรรมชาติ โดยทั่วไปโพรงละ 1 รู ซึ่ง  จะระบายเข้าสู่โพรงจมูก เมื่อโพรงไซนัสมีการอักเสบเกิดขึ้นเรียกว่า เป็นไซนัสอักเสบ คนที่รู้จักโรคนี้แล้วคงไม่อยากเรียกยาวๆ ก็เลยเรียกกันย่อๆ ว่าเป็นไซนัส (เป็นที่รู้กัน) นานๆ เข้าคนชักไม่รู้กันก็เลยงง

โพรงไซนัสที่เรามีอยู่นั้นมีชื่อดังนี้คือ ETHMOID SINUS อยู่บริเวณระหว่างตาทั้งสอง ถัดไปคือ MAXILLARY SINUS อยู่บริเวณแก้ม ต่อไปคือ FRONTAL SINUS อยู่ที่หน้าผาก และ สุดท้ายคือ SPHENOID SINUS อยู่ในสุดของรูจมูกและอยู่ใต้ฐานกะโหลกศีรษะด้วย ชื่อเรียกโพรงไซนัสเหล่านี้ ฟังแล้วยังไงก็ไม่คุ้นหู  แต่มีความหมายในแง่ของอาการที่คนเป็นไซนัสอักเสบจะรู้สึกได้ นอกจากนี้เมื่อเกิดการอักเสบ ชนิดที่รักษาทางยาไม่หายแล้ว ต้องผ่าตัดรักษาก็จะมีวิธีการผ่าตัดไซนัสแต่ละบริเวณไม่เหมือนกัน

 

ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ

ไซนัสอักเสบเกิดได้อย่างไร?

กลไกการเกิดไซนัส/โพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ เริ่มจากระยะอักเสบเฉียบพลัน โดยแบคทีเรีย จะก่อให้เกิดการอักเสบ บวม ของเยื่อบุไซนัส และเกิดการบวมตีบตันของรูเปิดจากไซนัสเข้าโพรงจมูก ทำให้มีภาวะออกซิเจนต่ำเกิดขึ้นภายในไซนัส ทำให้มีการเจริญเติบโตของแบคทีเรียเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ในภาวะออกซิเจนต่ำ ประสิทธิภาพการทำงานของเม็ดเลือดขาวที่ต่อต้านแบคทีเรีย ยิ่งลดลง จึงส่งผลให้เซลล์ขนไม่ทำงาน และถูกทำลาย การกำจัดสารคัดหลั่งออกจากไซนัส จึงทำได้ยาก ซึ่งถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง จะเกิดเป็นการอักเสบเรื้อรัง เยื่อบุจมูก และเยื่อบุไซนัสจะบวมเรื้อรัง และเกิดเป็นพังผืด กลายเป็นก้อนเนื้อที่เรียกว่า ริดสี ดวงจมูก และ/หรือ ริดสีดวงไซนัสได้ ซึ่งยิ่งก่อให้เกิดการอุดตันของรูเปิดไซนัส และในโพรงไซ นัส ดังนั้นในการรักษาไซนัสอักเสบเรื้อรัง จึงต้องผ่าตัดเอาริดสีดวงและเยื่อบุที่เสียออก ร่วมกับทำทางระบายสารคัดหลั่งจากไซนัสเข้าโพรงจมูก

 

ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ

อะไรเป็นสาเหตุของโรคไซนัสอักเสบ

  • สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัส การติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจโรคหวัด ซึ่งจะไปทำให้เยื่อบุจมูกอักเสบ และอาจจะลามเข้าไซนัสซึ่งทำให้ไซนัสอักเสบจากเชื้อไวรัสในระยะแรก ซึ่งหากมีเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนก็ทำให้เกิดไซนัสอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย หากเป็นซ้ๆก็กลายเป็นไซนัสอักเสบเรื้อรัง
  • การกระทบกระแทกที่บริเวณใบหน้าอย่างแรง เพราะอาจทำให้ไซนัสโพรงใดโพรงหนึ่งแตกหัก ช้ำบวม หรือมีเลือดออกภายในโพรง ซึ่งทำให้เกิดการอักเสบติดเชื้อตามมา
  • การสูบบุหรี่จัดหรือการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ดี เช่น การอยู่ในชุมชนแออัด อยู่ในย่านโรงงาน การได้รับมลพิษทางอากาศ เพราะจะมีผลทำให้ภูมิต้านทานต่อการติดเชื้อลดลง จึงมีโอกาสเป็นไซนัสอักเสบได้มากขึ้น
  • โรคภูมิแพ้ ในผู้ป่วยที่เป็นโรคภูมิแพ้จะมีอาการคันในจมูก คัดจมูก น้ำมูกไหล ทำให้ต้องขยี้จมูกและสั่งน้ำมูกอยู่บ่อย ๆ ส่งผลให้เยื่อบุจมูกบวม รูเปิดไซนัสอุดตัน จึงทำให้ไซนัสอักเสบได้ง่ายขึ้น
  • การเปลี่ยนแปลงความดันอากาศรอบ ๆ ตัวแบบทันที (Barotrauma หรือ Aerosinusitis) เช่น ในขณะที่เครื่องบินขึ้นหรือลงจอด หรือจากการดำน้ำลึก เป็นต้น ถ้ารูเปิดของไซนัสในขณะนั้นบวมอยู่ เช่น กำลังเป็นหวัด หรือโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้กำเริบ ก็จะส่งผลให้เยื่อบุบวมมากขึ้น รวมทั้งอาจมีการหลั่งสิ่งคัดหลั่งออกมาหรือมีเลือดออกได้ และก่อให้การอักเสบขึ้นได้ ซึ่งพบบ่อยที่ไซนัสหน้าผาก
  • โรคหวัดเรื้อรัง ทำให้เยื่อบุจมูกบวม รูเปิดไซนัสอุดตัน จึงทำให้เกิดการอักเสบของไซนัสได้
loading...
loading...

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

อาการของไซนัสอักเสบ

  • จะมีอาการปวดหน่วงๆ ตามจุดไซนัส เช่น หน้าผาก หัวตา โหนกแก้ม หรือรอบๆ กระบอกตา ถ้าเอานิ้วกดหรือ เคาะแรงๆ ตรงไซนัสที่อักเสบก็จะเจ็บ
  • ปวดศีรษะ อาการปวดมักเป็นมากในตอนเช้าหรือบ่าย และเวลาก้มศีรษะ หรือเปลี่ยนท่า
  • มีอาการ ปวดหู หูอื้อ เนื่องจากการอุดตันของท่อยูสเตเชี่ยนทำให้ความดันในไซนัสสูงกว่าอากาศ
  • คัดจมูก และมีน้ำมูกไหล น้ำมูกไหลลงคอ มีการคัดแน่นจมูกหรือหายใจมีกลิ่นเหม็นคาว

 

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

ไซนัสอักเสบมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

ผลข้างเคียงแทรกซ้อนจากไซนัสอักเสบ คือ

  1. ลำคอและกล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง จากการที่หนองไหลลงลำคอต่อเนื่อง
  2. การกระจายของการติดเชื้อไปยังบริเวณใกล้เคียง เช่น
    • กระดูกส่วนที่เป็นผนังของไซนัส ก่อให้เกิดกระดูกอักเสบติดเชื้อ
    • การอักเสบอาจลุกลามไปยังเนื้อเยื่อบริเวณใบหน้าเกิดเนื้อเยื่ออักเสบ หรือเกิดเป็นฝีได้
    • อาจอักเสบทะลุมาที่ผิวหนังเกิดเป็นช่องติดต่อระหว่างผิวหนังกับไซนัสได้
    • หรืออาจอักเสบติดเชื้อลุกลามเข้ากะโหลกศีรษะ ก่อให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือสมองอักเสบได้
  3. โรคแทรกซ้อนที่เกิดบริเวณฟัน มักเกิดตามหลังการถอนฟันกรามน้อย โดยเกิดรูทะลุเข้าไปในไซนัส ทำให้มีหนองระบายออกมาที่รูที่ถอนฟัน
  4. เกิดเป็นถุงเมือกต่างๆในไซนัส (Mucocele และ Pyocele) เมื่อถุงนี้มีขนาดใหญ่จะดันผนังของไซนัสส่วนที่ไม่แข็งแรงให้โป่งออกช้าๆ พบบ่อยที่ไซนัสฟรอนตัล ส่งผลให้ลูกตาถูกดันออกไปอยู่ผิดที่ คือไปอยู่ ด้านล่างและด้านข้าง

 

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

การป้องกันการเกิดไซนัสอักเสบ

  • ล้างมือบ่อยๆ
  • ฉีดวัคซีนให้ครบ
  • หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับคนที่เป็นหวัด หรือติดเชื้อทางเดินหายใจ
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ หรือควันบุหรี่
  • ใช้เครื่องกรองอากาศทำความสะอาดของอากาศ
  • ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรค
  • พักผ่อนให้พอ อย่าอดนอน หรือนอนดึกบ่อยๆ เพราะถ้าร่างกายอ่อนแอเมื่อไรโอกาสที่จะติดเชื้อต่างๆ ก็เกิดขึ้นได้ง่าย
  • พยายามดูแลตัวเองอย่าให้เป็นหวัด เพราะผลจากการเป็นหวัดร้อยละ ๒-๕ สามารถเป็นไซนัสอักเสบได้
  • กินอาหารที่มีประโยชน์ให้ครบหมวดหมู่
  • งดการดื่มเหล้า และสูบบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ

 

ไซนัสอักเสบรักษาหายไหม? อะไรเป็นปัจจัยเสี่ยงให้โรครุนแรง?

ไซนัส/โพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ รักษาหายได้ แต่ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับการปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาล เพื่อสร้างเสริมสุขภาพ และเพื่อการรักษาของแพทย์

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้โรคไซนัสอักเสบรุนแรง คือการมีปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังได้กล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในหัวข้อนั้น) แต่โดยสรุป คือ

  • ปัจจัยที่เกี่ยวกับการติดเชื้อ เช่น อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ดี เช่น ย่านโรงงาน หรือ ชุมชนแออัด หรือมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคไม่ดี เช่น ขาดอาหาร เป็นต้น
  • ปัจจัยเกี่ยวกับการถ่ายเทระบายสารคัดหลั่งของไซนัส เช่น
    • มีโรคหรือภาวะที่ทำให้มีการอุดตันของรูเปิดของไซนัส เช่น เยื่อบุจมูกบวมเนื่องจากโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้
    • ต่อมอะดีนอยด์โต หรือ มีสิ่งแปลกปลอมในจมูกเป็นเวลานานๆ เช่น เมล็ดผลไม้
    • ผู้ป่วยที่ใส่ท่อช่วยหายใจ หรือใส่สายให้อาหารทางจมูก อยู่เป็นเวลานาน
    • โรคหรือภาวะที่ทำให้เซลล์ขนเสียหาย เช่น ในภาวะหลัง โรคหวัด
  • ปัจจัยที่เกี่ยวกับมี โรคภูมิแพ้
  • ปัจจัยที่เกี่ยวกับการรักษา ได้แก่ การที่ผู้ป่วยได้รับการรักษาไม่เพียงพอในขณะที่เป็นการอักเสบระยะเฉียบพลัน

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อเป็นไซนัสอักเสบ? ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร?

  • การดูแลตนเองเมื่อเป็นไซนัส/โพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ คือ
  • พักผ่อนให้เพียงพอ อย่านอนดึก
  • อยู่ในที่มีอากาศถ่ายเท ไม่มีฝุ่นละออง ไม่มีเกสรดอกไม้ที่ก่ออาการแพ้ หลีกเลี่ยงควัน และกลิ่นที่ผิดปกติ
  • ไม่ว่ายน้ำ ดำน้ำ หรือกระโดดน้ำ ขณะที่มีการติดเชื้อในช่องจมูก
  • ทานยาและปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาล
  • ควรพบแพทย์ก่อนนัด เมื่อใช้ยา และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาลแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น หรือ อาการเลวลง เช่น หลังรักษาแล้ว 3 วัน ยังมีไข้ น้ำมูกข้น เหนียว ไอมากขึ้น หรือมีอาการปวดตามตำแหน่งของโพรงอากาศข้างจมูก และมีอาการของภาวะผลข้างเคียงแทรกซ้อน ดังกล่าวแล้วในหัวข้อ ผลข้างเคียง เช่น ตาบวมแดงข้างเดียวกับที่มีไซนัสอักเสบ หรือ มีการมองเห็นลดลง เป็นต้น
loading...
loading...

Related posts:

แก้วหูทะลุ ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาโรคแก้วหูทะลุ
การตั้งครรภ์แฝด ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีการดูแลครรภ์แฝด
ช็อกโกแลตซีสต์ โรคภายในของผู้หญิงที่ต้องเสี่ยงทุกคน ด้วยทุกวัย
เลือดออกในสมอง ลักษณะสาเหตุหลักและสัญญาณเตือนภัยโรคเลือดออกในสมอง
หูตึง หูหนวก ลักษณะสาเหตุอาการและการรักษาของโรคหูตึง หูหนวก
มะเร็งไทรอยด์ โรคมะเร็งที่เกิดกับต่อมไทรอยด์ โดยเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเซลล์
กระดูกหัก ลักษณะสาเหตุอาการและวิธีการดูแลการรักษา 30 วิธี Broken bone
เชื้อราที่เท้า ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีการรักษาเล็บเป็นเชื้อรา 38 ข้อ ( tinea pedis)
No votes yet.
Please wait...

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เรื่องที่แนะนำ