ไซนัสอักเสบ ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาโรคไซนัสอักเสบ

 

Share This:

ไซนัสอักเสบ ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาโรคไซนัสอักเสบ
Rate this post
loading...
ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ

 

ไซนัสอักเสบ

 

โพรงอากาศอักเสบ หรือที่นิยมเรียกกันว่า ไซนัสอักเสบ (อังกฤษ: Sinusitis) เป็นการอักเสบในช่องโพรงอากาศภายในกะโหลกศีรษะ ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ภายในโพรงอากาศจะมีการสร้างสารมูกจำนวนมาก ผู้ป่วยมักจะมีอาการคัดแน่นจมูก รับประทานอาหารไม่รู้รสชาติ รักษาได้โดยการให้ยาปฏิชีวนะ

 

หลายๆ ท่านคงเคยได้ยินเพื่อนพูดคำว่า “เป็นไซนัส” บางคนก็บอกว่าตัวเอง “เป็นไซนัส” อีกหลายคนคงยังไม่รู้ว่าแปลว่าอะไร อันที่จริงแล้ว ไซนัส (Sinus) แปลว่า โพรง ซึ่งหมายถึงที่โล่ง ๆ ไม่มีอะไรบรรจุอยู่ ในที่นี้เราหมายถึงโพรงอากาศที่อยู่รอบ ๆ โพรงจมูกเราทั้งซ้ายและขวา ในคนปกติทั่วไปจะมีอยู่ข้างละ 4 โพรงอากาศ โพรงอากาศนี้เป็นที่โล่ง ๆ ในกะโหลกศีรษะของเรา แต่ละโพรงอากาศก็จะมีรูระบายอากาศตามธรรมชาติ โดยทั่วไปโพรงละ 1 รู ซึ่ง  จะระบายเข้าสู่โพรงจมูก เมื่อโพรงไซนัสมีการอักเสบเกิดขึ้นเรียกว่า เป็นไซนัสอักเสบ คนที่รู้จักโรคนี้แล้วคงไม่อยากเรียกยาวๆ ก็เลยเรียกกันย่อๆ ว่าเป็นไซนัส (เป็นที่รู้กัน) นานๆ เข้าคนชักไม่รู้กันก็เลยงง

โพรงไซนัสที่เรามีอยู่นั้นมีชื่อดังนี้คือ ETHMOID SINUS อยู่บริเวณระหว่างตาทั้งสอง ถัดไปคือ MAXILLARY SINUS อยู่บริเวณแก้ม ต่อไปคือ FRONTAL SINUS อยู่ที่หน้าผาก และ สุดท้ายคือ SPHENOID SINUS อยู่ในสุดของรูจมูกและอยู่ใต้ฐานกะโหลกศีรษะด้วย ชื่อเรียกโพรงไซนัสเหล่านี้ ฟังแล้วยังไงก็ไม่คุ้นหู  แต่มีความหมายในแง่ของอาการที่คนเป็นไซนัสอักเสบจะรู้สึกได้ นอกจากนี้เมื่อเกิดการอักเสบ ชนิดที่รักษาทางยาไม่หายแล้ว ต้องผ่าตัดรักษาก็จะมีวิธีการผ่าตัดไซนัสแต่ละบริเวณไม่เหมือนกัน

 

ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ

ไซนัสอักเสบเกิดได้อย่างไร?

กลไกการเกิดไซนัส/โพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ เริ่มจากระยะอักเสบเฉียบพลัน โดยแบคทีเรีย จะก่อให้เกิดการอักเสบ บวม ของเยื่อบุไซนัส และเกิดการบวมตีบตันของรูเปิดจากไซนัสเข้าโพรงจมูก ทำให้มีภาวะออกซิเจนต่ำเกิดขึ้นภายในไซนัส ทำให้มีการเจริญเติบโตของแบคทีเรียเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ในภาวะออกซิเจนต่ำ ประสิทธิภาพการทำงานของเม็ดเลือดขาวที่ต่อต้านแบคทีเรีย ยิ่งลดลง จึงส่งผลให้เซลล์ขนไม่ทำงาน และถูกทำลาย การกำจัดสารคัดหลั่งออกจากไซนัส จึงทำได้ยาก ซึ่งถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง จะเกิดเป็นการอักเสบเรื้อรัง เยื่อบุจมูก และเยื่อบุไซนัสจะบวมเรื้อรัง และเกิดเป็นพังผืด กลายเป็นก้อนเนื้อที่เรียกว่า ริดสี ดวงจมูก และ/หรือ ริดสีดวงไซนัสได้ ซึ่งยิ่งก่อให้เกิดการอุดตันของรูเปิดไซนัส และในโพรงไซ นัส ดังนั้นในการรักษาไซนัสอักเสบเรื้อรัง จึงต้องผ่าตัดเอาริดสีดวงและเยื่อบุที่เสียออก ร่วมกับทำทางระบายสารคัดหลั่งจากไซนัสเข้าโพรงจมูก

 

ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ

อะไรเป็นสาเหตุของโรคไซนัสอักเสบ

  • สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัส การติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจโรคหวัด ซึ่งจะไปทำให้เยื่อบุจมูกอักเสบ และอาจจะลามเข้าไซนัสซึ่งทำให้ไซนัสอักเสบจากเชื้อไวรัสในระยะแรก ซึ่งหากมีเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนก็ทำให้เกิดไซนัสอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย หากเป็นซ้ๆก็กลายเป็นไซนัสอักเสบเรื้อรัง
  • การกระทบกระแทกที่บริเวณใบหน้าอย่างแรง เพราะอาจทำให้ไซนัสโพรงใดโพรงหนึ่งแตกหัก ช้ำบวม หรือมีเลือดออกภายในโพรง ซึ่งทำให้เกิดการอักเสบติดเชื้อตามมา
  • การสูบบุหรี่จัดหรือการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ดี เช่น การอยู่ในชุมชนแออัด อยู่ในย่านโรงงาน การได้รับมลพิษทางอากาศ เพราะจะมีผลทำให้ภูมิต้านทานต่อการติดเชื้อลดลง จึงมีโอกาสเป็นไซนัสอักเสบได้มากขึ้น
  • โรคภูมิแพ้ ในผู้ป่วยที่เป็นโรคภูมิแพ้จะมีอาการคันในจมูก คัดจมูก น้ำมูกไหล ทำให้ต้องขยี้จมูกและสั่งน้ำมูกอยู่บ่อย ๆ ส่งผลให้เยื่อบุจมูกบวม รูเปิดไซนัสอุดตัน จึงทำให้ไซนัสอักเสบได้ง่ายขึ้น
  • การเปลี่ยนแปลงความดันอากาศรอบ ๆ ตัวแบบทันที (Barotrauma หรือ Aerosinusitis) เช่น ในขณะที่เครื่องบินขึ้นหรือลงจอด หรือจากการดำน้ำลึก เป็นต้น ถ้ารูเปิดของไซนัสในขณะนั้นบวมอยู่ เช่น กำลังเป็นหวัด หรือโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้กำเริบ ก็จะส่งผลให้เยื่อบุบวมมากขึ้น รวมทั้งอาจมีการหลั่งสิ่งคัดหลั่งออกมาหรือมีเลือดออกได้ และก่อให้การอักเสบขึ้นได้ ซึ่งพบบ่อยที่ไซนัสหน้าผาก
  • โรคหวัดเรื้อรัง ทำให้เยื่อบุจมูกบวม รูเปิดไซนัสอุดตัน จึงทำให้เกิดการอักเสบของไซนัสได้
loading...

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

อาการของไซนัสอักเสบ

  • จะมีอาการปวดหน่วงๆ ตามจุดไซนัส เช่น หน้าผาก หัวตา โหนกแก้ม หรือรอบๆ กระบอกตา ถ้าเอานิ้วกดหรือ เคาะแรงๆ ตรงไซนัสที่อักเสบก็จะเจ็บ
  • ปวดศีรษะ อาการปวดมักเป็นมากในตอนเช้าหรือบ่าย และเวลาก้มศีรษะ หรือเปลี่ยนท่า
  • มีอาการ ปวดหู หูอื้อ เนื่องจากการอุดตันของท่อยูสเตเชี่ยนทำให้ความดันในไซนัสสูงกว่าอากาศ
  • คัดจมูก และมีน้ำมูกไหล น้ำมูกไหลลงคอ มีการคัดแน่นจมูกหรือหายใจมีกลิ่นเหม็นคาว

 

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

ไซนัสอักเสบมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

ผลข้างเคียงแทรกซ้อนจากไซนัสอักเสบ คือ

  1. ลำคอและกล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง จากการที่หนองไหลลงลำคอต่อเนื่อง
  2. การกระจายของการติดเชื้อไปยังบริเวณใกล้เคียง เช่น
    • กระดูกส่วนที่เป็นผนังของไซนัส ก่อให้เกิดกระดูกอักเสบติดเชื้อ
    • การอักเสบอาจลุกลามไปยังเนื้อเยื่อบริเวณใบหน้าเกิดเนื้อเยื่ออักเสบ หรือเกิดเป็นฝีได้
    • อาจอักเสบทะลุมาที่ผิวหนังเกิดเป็นช่องติดต่อระหว่างผิวหนังกับไซนัสได้
    • หรืออาจอักเสบติดเชื้อลุกลามเข้ากะโหลกศีรษะ ก่อให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือสมองอักเสบได้
  3. โรคแทรกซ้อนที่เกิดบริเวณฟัน มักเกิดตามหลังการถอนฟันกรามน้อย โดยเกิดรูทะลุเข้าไปในไซนัส ทำให้มีหนองระบายออกมาที่รูที่ถอนฟัน
  4. เกิดเป็นถุงเมือกต่างๆในไซนัส (Mucocele และ Pyocele) เมื่อถุงนี้มีขนาดใหญ่จะดันผนังของไซนัสส่วนที่ไม่แข็งแรงให้โป่งออกช้าๆ พบบ่อยที่ไซนัสฟรอนตัล ส่งผลให้ลูกตาถูกดันออกไปอยู่ผิดที่ คือไปอยู่ ด้านล่างและด้านข้าง

 

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

การป้องกันการเกิดไซนัสอักเสบ

  • ล้างมือบ่อยๆ
  • ฉีดวัคซีนให้ครบ
  • หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับคนที่เป็นหวัด หรือติดเชื้อทางเดินหายใจ
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ หรือควันบุหรี่
  • ใช้เครื่องกรองอากาศทำความสะอาดของอากาศ
  • ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรค
  • พักผ่อนให้พอ อย่าอดนอน หรือนอนดึกบ่อยๆ เพราะถ้าร่างกายอ่อนแอเมื่อไรโอกาสที่จะติดเชื้อต่างๆ ก็เกิดขึ้นได้ง่าย
  • พยายามดูแลตัวเองอย่าให้เป็นหวัด เพราะผลจากการเป็นหวัดร้อยละ ๒-๕ สามารถเป็นไซนัสอักเสบได้
  • กินอาหารที่มีประโยชน์ให้ครบหมวดหมู่
  • งดการดื่มเหล้า และสูบบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ

 

ไซนัสอักเสบรักษาหายไหม? อะไรเป็นปัจจัยเสี่ยงให้โรครุนแรง?

ไซนัส/โพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ รักษาหายได้ แต่ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับการปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาล เพื่อสร้างเสริมสุขภาพ และเพื่อการรักษาของแพทย์

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้โรคไซนัสอักเสบรุนแรง คือการมีปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังได้กล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในหัวข้อนั้น) แต่โดยสรุป คือ

  • ปัจจัยที่เกี่ยวกับการติดเชื้อ เช่น อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ดี เช่น ย่านโรงงาน หรือ ชุมชนแออัด หรือมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคไม่ดี เช่น ขาดอาหาร เป็นต้น
  • ปัจจัยเกี่ยวกับการถ่ายเทระบายสารคัดหลั่งของไซนัส เช่น
    • มีโรคหรือภาวะที่ทำให้มีการอุดตันของรูเปิดของไซนัส เช่น เยื่อบุจมูกบวมเนื่องจากโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้
    • ต่อมอะดีนอยด์โต หรือ มีสิ่งแปลกปลอมในจมูกเป็นเวลานานๆ เช่น เมล็ดผลไม้
    • ผู้ป่วยที่ใส่ท่อช่วยหายใจ หรือใส่สายให้อาหารทางจมูก อยู่เป็นเวลานาน
    • โรคหรือภาวะที่ทำให้เซลล์ขนเสียหาย เช่น ในภาวะหลัง โรคหวัด
  • ปัจจัยที่เกี่ยวกับมี โรคภูมิแพ้
  • ปัจจัยที่เกี่ยวกับการรักษา ได้แก่ การที่ผู้ป่วยได้รับการรักษาไม่เพียงพอในขณะที่เป็นการอักเสบระยะเฉียบพลัน

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ไซนัสอักเสบ

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อเป็นไซนัสอักเสบ? ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร?

  • การดูแลตนเองเมื่อเป็นไซนัส/โพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ คือ
  • พักผ่อนให้เพียงพอ อย่านอนดึก
  • อยู่ในที่มีอากาศถ่ายเท ไม่มีฝุ่นละออง ไม่มีเกสรดอกไม้ที่ก่ออาการแพ้ หลีกเลี่ยงควัน และกลิ่นที่ผิดปกติ
  • ไม่ว่ายน้ำ ดำน้ำ หรือกระโดดน้ำ ขณะที่มีการติดเชื้อในช่องจมูก
  • ทานยาและปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาล
  • ควรพบแพทย์ก่อนนัด เมื่อใช้ยา และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาลแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น หรือ อาการเลวลง เช่น หลังรักษาแล้ว 3 วัน ยังมีไข้ น้ำมูกข้น เหนียว ไอมากขึ้น หรือมีอาการปวดตามตำแหน่งของโพรงอากาศข้างจมูก และมีอาการของภาวะผลข้างเคียงแทรกซ้อน ดังกล่าวแล้วในหัวข้อ ผลข้างเคียง เช่น ตาบวมแดงข้างเดียวกับที่มีไซนัสอักเสบ หรือ มีการมองเห็นลดลง เป็นต้น
loading...

Related posts:

โรคเบาหวาน ก่อให้เกิดปัญหาต่อสุขภาพ วิธีรักษาเบาหวานขี้นตา Diabetes
โรคซึมเศร้า สาเหตุหลัก อาการทั้งหมดและวิธีรักษาโรคซึมเศร้า
ตะคริว กับเคล็ดลับง่ายๆ แก้อาการ รับรองว่าหายเป็น “ตะคริว” ไวแน่นอน
เลือดออกในสมอง ลักษณะสาเหตุหลักและสัญญาณเตือนภัยโรคเลือดออกในสมอง
ขมิ้นชัน สมุนไพรรวมประโยชน์ดีๆ ช่วยลดไขมันในตับและสมมารถป้องกันมะเร็ง
ปวดฟัน ลักษณะสาเหตุอาการและการรักษาของโรคปวดฟัน
โรคคอตีบ ลักษณะสาเหตุอาการและการรักษาของโรคคอตีบ
เหงือกบวม อักเสบ ลักษณะอาการ สาเหตุหลักและวิธีรักษาเหงือกบวมอักเสบ
No votes yet.
Please wait...

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เรื่องที่แนะนำ